Kancelaria Radcy Prawnego
Konrad Bujak

Legal Advisor’s Office
Konrad Bujak

Prawo spadkowe

Stwierdzenie nabycia spadku, zachowek, dział spadku

Kancelaria Radcy Prawnego Konrad Bujak, z siedzibą w Chorzowie i Katowicach, świadczy profesjonalną pomoc prawną w sprawach spadkowych. Zapewniamy pełne wsparcie od momentu otwarcia spadku, aż po ostateczne rozliczenie majątku. Naszym celem jest ochrona praw klientów i znalezienie rozwiązań dostosowanych do ich indywidualnej sytuacji.

Pomagamy w przeprowadzeniu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, zarówno na drodze sądowej, jak i przed notariuszem. Prowadzimy sprawy o zachowek oraz dział spadku.

W przypadku braku porozumienia między spadkobiercami reprezentujemy klientów w sprawach o sądowe zniesienie współwłasności. Zajmujemy się także rozliczeniami nakładów i wydatków na spadek.

Doradzamy w sprawach dotyczących sporządzenia i interpretacji testamentu, oceniamy jego ważność oraz skutki prawne. Reprezentujemy klientów w sporach dotyczących wydziedziczenia czy uznania za niegodnego dziedziczenia.

Udzielamy porad w zakresie odpowiedzialności za długi spadkowe, w tym przy przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Prowadzimy procedury odrzucenia spadku – także w imieniu małoletnich.

Radca prawny Katowice, Adwokat Chorzów – prawo spadkowe

Kancelaria Radcy Prawnego Konrad Bujak świadczy pomoc prawną na terenie całego Województwa Śląskiego – m.in. w Chorzowie, Katowicach, Świętochłowicach, Siemianowicach Śląskich, Bytomiu, Rudzie Śląskiej – jak również w innych regionach Polski.

W zakresie prawa spadkowego kancelarię wspiera adwokat Katowice Justyna Pabisz. Dzięki połączeniu doświadczenia i współpracy prowadzimy nawet najbardziej złożone sprawy o zachowek, długi spadkowe czy dział spadku.

Zgodnie z polskim prawem spadek przypada w pierwszej kolejności dzieciom oraz małżonkowi zmarłego – dziedziczą oni w równych częściach, przy czym udział małżonka nie może być mniejszy niż ¼ całości spadku. Jeżeli zmarły nie miał dzieci, spadek dziedziczą jego małżonek oraz rodzice. W dalszej kolejności do dziedziczenia mogą być powołani rodzeństwo, dziadkowie, a jeśli nie ma żadnych krewnych – gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub Skarb Państwa.

Możliwe jest także dziedziczenie na podstawie testamentu – wtedy to wola spadkodawcy decyduje o podziale majątku, z zastrzeżeniem prawa do zachowku dla najbliższych członków rodziny.

W praktyce sprawy o dziedziczenie ustawowe bądź testamentowe są jednymi z najczęściej prowadzonych w sądach w Katowicach, Chorzowie i na całym Śląsku. Skorzystanie z pomocy adwokata lub radcy prawnego od spraw spadkowych pozwala prawidłowo ustalić krąg spadkobierców i zabezpieczyć swoje prawa.

Warto pamiętać, że po nabyciu spadku należy go zgłosić w urzędzie skarbowym – dotyczy to nie tylko nieruchomości (np. mieszkania czy domu), ale także innych składników majątku: środków pieniężnych, udziałów, papierów wartościowych czy samochodów. Szczegółowe zasady opisuje artykuł: Zgłoszenie spadku do urzędu skarbowego.

Dział spadku to formalny podział majątku spadkowego pomiędzy spadkobiercami. Może nastąpić na podstawie umowy – np. zawartej u notariusza – albo w drodze orzeczenia sądu. Umowny dział spadku jest możliwy, gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni co do składu majątku i sposobu jego podziału.

Jeżeli brak jest porozumienia, konieczne jest wszczęcie postępowania sądowego o dział spadku. W takim procesie sąd ustala skład majątku spadkowego, często zlecając wycenę nieruchomości lub innych składników majątku, a także rozlicza nakłady i spłaty pomiędzy spadkobiercami.

W sprawach o dział spadku – zarówno w Katowicach, Chorzowie, jak i w sądach na terenie całego Śląska – pomoc radcy prawnego lub adwokata specjalizującego się w prawie spadkowym pozwala sprawniej przeprowadzić postępowanie i zadbać o interesy klienta uzyskując satysfakcjonujące go przysporzenie.

Spadek można odrzucić przed notariuszem lub w sądzie. Oświadczenie o odrzuceniu spadku należy złożyć w terminie 6 miesięcy od momentu, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. W przypadku małoletnich dzieci, może być konieczne uzyskanie uprzedniej zgody sądu rodzinnego np. w przypadku braku zgody drugiego rodzica.

Zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy dziedziczyliby z ustawy. Wynosi połowę ustawowego udziału spadkowego, a w przypadku małoletnich lub trwale niezdolnych do pracy – dwie trzecie. Przy ustalaniu udziału uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz tych, którzy spadek odrzucili, ale pomija się osoby wydziedziczone i te, które zrzekły się dziedziczenia. Do substratu zachowku dolicza się niektóre darowizny oraz zapisy windykacyjne, ale nie uwzględnia się zapisów zwykłych ani poleceń.

W praktyce rozliczenia te bywają złożone – zwłaszcza przy darowiznach dokonanych wiele lat wcześniej lub nierównych udziałach – dlatego często konieczna jest pomoc radcy prawnego lub adwokata specjalizującego się w prawie spadkowym, znającego realia lokalnych Sądów np. w Katowicach, Chorzowie czy Siemianowicach Śląskich.

Ostatnia nowelizacja przepisów Kodeksu Cywilnego dotycząca instytucji zachowku wprowadziła istotne zmiany, które umożliwiają rozłożenie zasądzonego zachowku na raty, a w wyjątkowych przypadkach nawet jego obniżenie. Przeczytaj więcej na ten temat w artykule „Zachowek nadal problematyczny, choć ustawodawca poprawił przepisy„.

Darowizny dokonane za życia spadkodawcy mogą mieć znaczenie zarówno przy dziale spadku, jak i przy obliczaniu zachowku.

W przypadku działu spadku, jeżeli dziedziczenie ustawowe następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, iż darowizna lub zapis zostały dokonane ze zwolnieniem od tego obowiązku.

Natomiast przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych ani darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od chwili otwarcia spadku, jeżeli były one uczynione na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

W praktyce rozliczanie darowizn często prowadzi do sporów sądowych i wymaga wsparcia prawnika specjalizującego się w sprawach spadkowych na Śląsku.

Testament może zostać uznany za nieważny, jeśli został sporządzony bez zachowania wymaganej formy, np. bez własnoręcznego podpisu lub z naruszeniem przepisów dotyczących formy szczególnej. Nieważność może również wynikać z braku świadomości lub swobody testatora – np. w przypadku osób cierpiących na poważne choroby, będących pod wpływem leków lub w zaawansowanym wieku. Testament może być także podważony, gdy został sporządzony pod wpływem groźby, błędu lub przymusu. W praktyce podlega ocenie nie tylko treść dokumentu, ale też okoliczności jego powstania, w tym np. autentyczność podpisu czy stan psychiczny spadkodawcy.

Sprawy o podważenie testamentu są dość częste w sądach w Katowicach, Chorzowie i na Śląsku, dlatego przy wątpliwościach warto skorzystać z pomocy prawnika specjalizującego się w prawie spadkowym.

Spadkobierca może przyjąć spadek bez ograniczeń (przyjęcie proste), z ograniczeniem odpowiedzialności do wartości aktywów (z dobrodziejstwem inwentarza) lub go odrzucić. Jeżeli nie złoży oświadczenia w ciągu 6 miesięcy od dnia, gdy dowiedział się o powołaniu do spadku, uznaje się, że przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Spadkobierca odpowiada wtedy za długi tylko do wysokości stanu czynnego spadku.

Przykładowo: jeśli wartość spadku (np. wartości odziedziczonego mieszkania) to 200 000 zł, a długi spadkowe wynoszą 500 000 zł, spadkobierca nie będzie musiał pokrywać różnicy z własnego majątku, odpowiada jedynie do kwoty 200 000 zł.

Sąd może uznać spadkobiercę za niegodnego dziedziczenia, jeżeli spadkobierca dopuścił się poważnego przewinienia wobec spadkodawcy – np. umyślnego przestępstwa przeciwko niemu, uporczywego naruszania obowiązków rodzinnych albo umyślnie ukrył, zniszczył, podrobił lub przerobił testament. Uznanie za niegodnego dziedziczenia powoduje to, że dana osoba jest traktowana tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku. Nie należy mylić tej instytucji z wydziedziczeniem – którego dokonuje sam spadkodawca w testamencie.

W praktyce sprawy o niegodność dziedziczenia trafiają do sądów w Katowicach i na całym Śląsku, szczególnie wtedy, gdy w grę wchodzą duże majątki.

Wydziedziczenia można dokonać wyłącznie w testamencie i tylko z ważnych przyczyn wskazanych w ustawie – np. jeśli osoba uprawniona do zachowku wbrew woli spadkobiercy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, popełniła przestępstwo przeciwko niemu lub prowadziła rażąco naganny tryb życia lub uporczywie narusza obowiązki rodzinne wobec spadkodawcy. Należy precyzyjnie wskazać powód wydziedziczenia w testamencie – samo pominięcie w testamencie nie wystarczy. Wydziedziczenie to decyzja spadkodawcy, nie należy jej mylić z niegodnością dziedziczenia, o której orzeka sąd – obie instytucje mają różne podstawy prawne i skutki.